Μνήμες Κατοχής: Πρόσφυγες, από τη Χώρα στα χωριά

Στην Κατοχή, οι κορφιάτες ήρθανε στα χωριά για να γλυτώσουν από τους βομβαρδισμούς. Από τους βομβαρδισμούς γκρεμίστηκε το Δημοτικό Θέατρο, το ξενοδοχείο Μπέλα Βενέτσια, η Οβριακή και πολλά σπίτια. Στο σπίτι μας οι γονείς μου εφιλοξένησαν δύο οικογένειες.

Με την Κατοχή στη γειτονιά μου ήταν πολύς κόσμος. Δέκα οικογένειες ήταν πρόσφυγες. Τα παιδιά τα δικά τους και τα ντόπια ήταν γύρω στα 30. Εχρειάστηκε να στεγαστεί μια μάνα με την κόρη της και οι τότε επίτροποι την στέγασαν στο γυναικωνίτη της εκκλησίας, και για να μαγειρέψει είχε στο μπότζο της εκκλησίας μια φουγέρα με κάρβουνα.

Ήταν πολύ δύσκολη η ζωή. Έλειπαν πολλά πράγματα, δεν είχαμε νερό στα σπίτια, το φέρναμε από τα πηγάδια στο κεφάλι μας με ντενεκέδες. Δεν είχαμε φωτισμό. Ο φωτισμός ήταν με λαδοφωτιές και λάμπες πετρελαίου. Δεν είχαμε τουαλέτες στα σπίτια, επηγαίναμε όλοι στο ύπαιθρο.

Εζήσαμε όλοι με τα λάχανα, μπρόκολες και άγρια. Είχαμε στο χέρι ένα μαχαίρι και μια ποδιά και μαζεύαμε τα άγρια. Η γης ήταν σε πολλά χωράφια σκαλισμένη από το μαχαίρι. Είχαμε τα φρούτα, το λάδι, την πατάτα, και η μάνα μου έδινε και στους πρόσφυγες. Δεν τους έκανε κανένας παρατήρηση αν έκοβαν να φάνε φρούτο. Μάλιστα η μάνα μου τους έδινε σε κάθε προσφυγόπουλο ένα ποτήρι γάλα την ημέρα, γιατί είχαμε αγελάδα και το γάλα δεν το πουλούσαν. Ψωμί ήταν δύσκολο, δεν υπήρχε. Αλέθαμε στο χειρόμυλο στάρι ή καλαμπόκι από δικό μας και κάναμε τηγανόψωμα (τζαλέτια). Φάρμακα ήταν πολύ δύσκολο να τα βρεις, αν χρειάζονταν. Με διάφορα γιατροσόφια προσπαθούσαν οι γονείς μου και όλοι οι κάτοικοι.

Πολλές φορές για φαγητό μας έκανε η μάνα μου κορονιά (χυλό) από καλαμποκάλευρο. Ζάχαρη δεν υπήρχε, ούτε καφές. Στο γάλα μου έβαζε λίγο αλάτι για να το πιώ.

Πολλές αναμνήσεις και δυσκολίες θυμάμαι. Το κυριότερο είναι που όλοι μαζί ντόπιοι και πρόσφυγες εζήσαμε με την αλληλεγγύη.

Μέσα σε πολλά σπίτια συγκατοικούσαμε με τους πρόσφυγες. Παράδειγμα στο δικό μου είμαστε τέσσερα άτομα η οικογένειά μου και έξι άτομα οι ξένοι σε δύο οικογένειες. Η μαγειρική ήταν δύσκολη. Στο μπότζο μας είχαν μια φουγέρα και θυμάμαι που η μάνα μου έδωσε το λάδι και η μία κυρία το αλεύρι και η άλλη λίγη ζάχαρη και έκαναν ξεροτήγανα. Τα παιδιά με χαρά τα τρώγανε, έξι-επτά παιδιά μαζί. Σε άλλο σπίτι της γειτονιάς συγγενικό, ήταν επτά ξένοι και τέσσερις του σπιτιού. Σε άλλο πέντε ξένοι και ούτως καθεξής.

Η γνωριμία έμεινε και το ευχαριστώ από πολλούς άρχοντες. Ο άρχοντας που έμενε στο δικό μου σπίτι, μου έδινε σταφίδα και με φώναζε με το χαϊδευτικό μου όνομα. Τον βοηθούσα όταν του έπεφτε κανένα αντικείμενο, γυαλιά ή χαρτί που διάβαζε, του έδινα το χέρι μου να σηκωθεί από την πολυθρόνα. Ήταν ηλικιωμένος. Αρκετά η οικειότητα σε αυτήν την οικογένεια έμεινε για πολλά πολλά χρόνια, μέχρι το τέλος του Πολέμου και μετά.

Η κυρά Μαρία, καθολική στο θρήσκευμα, έμενε στο απέναντι σπίτι, τέσσερα άτομα και τρεις του σπιτιού, επτά. Κάθε μέρα φρόντιζε το μικρό παιδί του σπιτιού. Αφού εσερβίριζε να φάνε, έπαιρνε ένα πιατάκι και σήκωνε από κάθε πιάτο δύο κουταλιές, ότι φαγητό είχε, χυλό, όσπρια, και τάϊζε το παιδάκι, γιατί η μάνα του έφευγε για διάφορες δουλειές στο χωράφι και το άφηνε καθισμένο σε μια καρέκλα έξω από την πόρτα.

Μαζί με τους χριστιανούς ήρθαν στο δικό μου χωριό και δύο οικογένειες εβραίοι. Τους βοηθήσαμε το ίδιο.

Μια μέρα χρειάστηκε η κυρά Όλγα, η εβραία, να κόψει κάτι, ακριβώς δεν θυμάμαι. Φωνάζει το παιδί της οικογένειας που έμεναν να τη βοηθήσει. Το μαχαίρι που του έδωσε δεν έκοβε και το παιδί της λέει αυθόρμητα: «Μπα κυρά Οργα μου, αυτό το μαχαίρι δεν κόβει ούτε Οβραίου μύτη». Εκείνη γέλασε και του λέει: «τί έχει του Οβραίου η μύτη»; «Δεν ξέρω», της απάντησε και έφυγε.

Αφού ηρέμησαν οι βομβαρδισμοί και οι εμπρησμοί, ο καθένας από τους πρόσφυγες εγύριζε στο σπίτι του στη χώρα. Η τροφή όμως ήταν δύσκολη, όλα ήταν μαύρη αγορά και το χρήμα ιταλικό, από 25.000.000 το κάθε χαρτί.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s